MBK: Farmacologie

Docent Ellen van der Helm
Terreel-AY
MBK – Farmacologie Ellen van der Helm, 2025
Datum: 18 mei 2025 Lestijden: 10:15-17:15 uur
Locatie: Theater Koningshof Uiverlaan 20, 3145 XN Maassluis

Inhoudsopgave
1. Literatuur ................................................................................................... 2
2. Voorbereiding voor de les Farmacologie .............................................................. 3
2.1. Bestudeer ................................................................................................... 3
2.2. Opdracht: Hoofdgroepen van medicijnen............................................................. 3
2.3. Opdracht: Uitzoeken...................................................................................... 3
3. Toetsing ..................................................................................................... 3
4. Inleiding Leerdoelen – MBK Farmacologie............................................................. 3
5. Leerdoelen Farmacologie ................................................................................ 4
5.1. Voor Farmacologie moet de student begrijpen ...................................................... 4
5.2. Voor Farmacologie moet de student reproduceren.................................................4
1. Literatuur
▪ Merck Manual Medisch Handboek (ISBN 9789031343003), 2e geheel herziene editie, 2005 – Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum. Auteur: M. H. Beers (hoofdredacteur).
Óf de online versie: Merck & Co., Inc. (2020) Merck Manual Professional Version [online]: https://www.merckmanuals.com/professional/neurologic-disorders (Engels) https://web.archive.org/web/20120415175418/http://merckmanual.nl/mmhenl/sec02.html (Nederlands)
▪ Tönis I. & van Lakerveld J. (2019). Eindtermen Medische- en Psychosociale Basiskennis 2018/2019 Voor zorgverleners in de complementaire zorg: Uitgave van Platform Opleiding, Onderwijs en Organisatie B.V. (PLATO) Universiteit Leiden
▪ https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/algemeen/farmacologie-landing
2
MBK – Farmacologie – © Korenroos Ellen van der Helm

2. VoorbereidingvoordelesFarmacologie
2.1. Bestudeer
de volgende hoofdstukken uit Merck Manual aan de hand van de ondergenoemde leerdoelen (blz. 4):
- Hoofdstuk 10 Overzicht geneesmiddelen
- Hoofdstuk 11 Toediening en kinetiek van geneesmiddelen
- Hoofdstuk 12 Farmacodynamiek
- Hoofdstuk 13 Factoren die de reactie op geneesmiddelen beïnvloeden
- Hoofdstuk 15 Bijwerkingen van geneesmiddelen
2.2. Opdracht: Hoofdgroepen van medicijnen
2.3. Opdracht: Uitzoeken
Zoek uit hoe de website www.farmacotherapeutischkompas.nl in elkaar zit, hoe je deze zou kunnen gebruiken, en waar je voor jouw praktijk nuttige informatie vindt.
Welke andere (betrouwbare) bronnen zou je (willen) gebruiken? Maak hier een kort verslag van (max. een half A4). Mail je uitwerking uiterlijk 13 mei 2025 naar mij toe (korenroos@vanderhelm.net). Dit telt mee voor je eindcijfer.
3. Toetsing
De toetsing ziet er als volgt uit. Per module wordt er getoetst. De toetsing per module bestaat uit een aantal onderdelen, waarvoor punten te verdienen zijn:
▪ Het maken van voorbereidende opdrachten per module en het (eventuele) presenteren van de opdrachten in de lessen, zodat reproductie getoond kan worden.
▪ Een schriftelijk tentamen met gesloten kennisvragen, gecombineerd met open vragen, zodat naast reproductie ook toepassing en integratie getoond kan worden. Dit tentamen wordt aan het eind van elke module meegegeven en thuis gemaakt (online).
▪ Actieve deelname in de lessen. Er geldt een aanwezigheidsplicht van 80%.
Elke toets dient met een voldoende afgesloten te worden. Een voldoende wordt behaald indien je minimaal een 5,5 hebt én ten minste 80% aanwezig bent geweest. Indien een module niet met een voldoende wordt afgesloten, wordt individueel bekeken hoe herkansing kan plaatsvinden.
4. InleidingLeerdoelen–MBKFarmacologie
In de Plato eisen wordt onderscheid gemaakt in verschillende niveaus van kennis. Voor de Medische Basiskennis (MBK) zijn twee niveaus van belang: reproduceren of begrijpen. Daarnaast wordt er een bepaald gewicht toegekend aan de onderwerpen. We hebben het belangrijkste hieronder kort samengevat.
De student moet een onderwerp kunnen reproduceren of begrijpen. Begrijpen heeft gewicht 2 en is dus belangrijker dan iets kunnen reproduceren (gewicht 1).
Op bladzijde 4 van dit document (§4.2) staan 13 hoofdgroepen van medicijnen. Zoek van elke hoofdgroep op wat deze medicijnen zijn en waar ze voor bedoeld zijn, en beschrijf dit, in eigen woorden, in maximaal 10 regels per hoofdgroep. Vermeld in je uitwerking de bronnen waar je de informatie vandaan hebt. Let op de betrouwbaarheid van deze bronnen. Mail je uitwerking uiterlijk 13 mei 2025 naar mij toe (korenroos@vanderhelm.net). Dit telt mee voor je eindcijfer.
3
MBK – Farmacologie – © Korenroos Ellen van der Helm

Onder ‘reproduceren’ wordt parate kennis verstaan.
Een kennisvraag, vraagt naar parate kennis. Hierbij kan het gaan om:
- Feiten of gebeurtenissen reproduceren
- Noemen of opsommen
- Een begrip definiëren
- Dingen beschrijven
- Feitelijke verbanden leggen, dingen herkennen, aanwijzen, onderstrepen, aankruisen
- Kunnen opzoeken van relevante informatie
Onder ‘begrijpen/ inzicht hebben’ wordt inzicht verstaan:
Bij een inzichtvraag moet even worden nagedacht. De persoon moet eerder verworven kennis en inzichten aanboren. Activiteiten op dit niveau zijn: in eigen woorden omschrijven, samenvatten, uitleggen, toelichten. Ook het onderbouwen en het aangeven van verschillen en overeenkomsten hoort bij inzicht.
5. Leerdoelen Farmacologie
De volgende onderwerpen staan in de Plato eisen met betrekking tot de Farmacologie.
5.1. Voor Farmacologie moet de student begrijpen
▪ Werkingsprincipes van medicijnen
▪ Bijwerkingen
▪ Interacties
▪ Veranderde werking van medicijnen
5.2. Voor Farmacologie moet de student reproduceren
▪ Farmacokinetiek: Resorptie, distributie, transformatie en excretie
▪ Begrippen in farmacologie: Therapeutische breedte, halfwaardetijd, klaring ▪ Hoofdgroepen medicijnen
- Analgetica
- Antibacteriële middelen
- Antimycotica
- Antivirale middelen
- Antitrombotica
- Psychofarmaca: antipsychotica, antidepressiva, hypnotica/anxiolytica
(benzodiazepinen), (stemmingsstabilisatoren, psychostimulantia)
- Hormonale middelen
- Antihistaminica
- Bloeddruk regulerende medicijnen
- Maagzuurremmers en maagbeschermers
- Cholesterol verlagers
- Cytostatica
- Vaccinaties
4
MBK – Farmacologie – © Korenroos Ellen van der Helm